IT is not rocket science
Leave a Comment

Ted Lasso, czyli Agile Coaching Manifesto

Najbardziej lubię scenę, w której Ted i coach Beard zaczynają pierwszy dzień pracy w klubie piłkarskim Richmond. Prosto z lotniska, po podróży ze Stanów do Anglii, z ciężkim jetlagiem, ale z lekkim bagażem podręcznym, w którym jest sporo miejsca na pierwsze wrażenia, rozbrajające zaskoczenia i nieoczywiste wyzwania. Patrzę na nich i uśmiecham się pod nosem, bo wiem jak to jest czuć tę samą energię – rześkość początku, podekscytowanie nową przygodą i zaciekawienie. I chociaż nie trenuję zespołów w piłce nożnej, ten kadr pierwszego odcinka serialu ‘Ted Lasso’ nie tylko rymuje się z moim doświadczeniem rozpoczynania nowej pracy, ale także z moją codziennością w roli Agile Coacha. 

Otwartość, uważność, zaufanie, odwaga to nie treść pośmiertnych odznaczeń bohaterskich, ale wskazówki jak urzeczywistnić Agile Coaching. Niestety, często praktyka tych wartości gubi się wśród deklamacji frameworków czy presji zdobywania certyfikatów-trofeów. Traktowane są jako zbędny przypis i ostatecznie lądują na slajdach prezentacji, bo – według dominującej narracji kultury zwinnej – atrakcyjniej wyglądają w PowerPoincie niż w prawdziwym życiu, w zespole czy organizacji. Na szczęście Ted Lasso ma inne zdanie na ten temat. I umie piec ciasta.

Czy osoba w roli Agile Coacha może dowiedzieć się czegoś nowego, zainspirować czymś lub potwierdzić coś dzięki coachowi Lasso? Zaryzykuję odpowiedź twierdzącą, ponieważ świat futbolu i zwinności zdają się mieć wspólne mianowniki, w większości najeżone stereotypami, o które trudno się nie potknąć. Proponuję skupić uwagę na wybranych perypetiach Teda Lasso, nakładając na nie filtr zwinnego coachingu.

Swój i obcy

Kiedy zaczynasz pracę w organizacji czy współpracę z zespołem – co robisz najpierw? Słuchasz czy mówisz? Obserwujesz czy patrzysz i wiesz?

Kiedy Ted stawia (dosłownie!) pierwsze kroki w klubie Richmond, od razu poznaje ‘swojego’, czyli Nate’a – kogoś należącego do ‚plemienia’ klubu. Zauważa go, nawiązuje z nim przyjazny kontakt i rozpytuje o znaczenie tego, co widzi. Nate okazuje się być sprawnym tłumaczem rzeczywistości, zwłaszcza kiedy nie mówi wszystkiego. Ted jest ‘obcy’ i wie, że jeszcze nie zna kultury zespołu – nie porozumiewa się ich językiem (choć w serialu wszyscy mówią po angielsku), nie zna zawodników ani kodów relacji między nimi, nie jest uwrażliwiony na tematy tabu. Coach Lasso rozumie, że jego praca zacznie mieć sens wtedy, kiedy powyższe aspekty zostaną rozpoznane i uwzględnione w procesie budowania zespołu – zarówno przez niego, jak i przez zespół. A on dzięki temu stanie się mniej ‘obcy’.

Grupa osób kopiąca piłkę to jeszcze nie zespół a same techniki gry i gwizdek nie zapewnią konstruktywnej współpracy na boisku.

Antropologiczna kategoria ‘swój-obcy’ określa stan włączenia bądź wyłączenia w ramach danej zbiorowości, który może opierać się na atrybutach zewnętrznych, wartościach lub innych kategoriach. Według mnie każdy Agile Coach jest na początku współpracy zawsze ‘obcy’ i warto docenić ten status, skupiając się najpierw na poznaniu kultury danego zespołu zamiast szybko wdrażać Scruma i nadużywać gwizdka.

Nie jesteś sam_a

Kiedy już zaczniesz pracę w organizacji i rozeznasz się w jej kulturze, co robisz dalej? I czy robisz wszystko sam_a? Czy rozglądasz się za wsparciem, włączając innych do wspólnych celów czy zamykasz się na pomoc żeby sprostać oczekiwaniom stawianym Agile Coachom?

Agile Coach powinien być bowiem super bohaterką lub super bohaterem, inaczej się nie nadaje – nawet jeśli nikt nie powiedział wam tego wprost, treść ofert pracy w tej kwestii jest bezwzględna. I zgubna.

Wracając do wymagań – czy raczej uprzedzeń – w świecie zwinności, od zawsze mierzę się ze stereotypem praktycznej znajomości programowania czy bycia sekretarką w Jirze jako koniecznych umiejętności w mojej roli. Skoro nie programuję – dlaczego mam podpowiadać programistom jak powinni pracować? Skoro Ted Lasso nie zna się na brytyjskim futbolu – jak może być coachem drużyny brytyjskiego futbolu?

No właśnie, jak? Przypomnę, że Ted jest otwarty i uważny na innych. Dzięki temu dostrzegł w kimś, kto czyści stroje piłkarskie i dba o konserwację boiska – chodzi o Nate’a, który wprowadzał Teda w świat Richmond – prawdziwy talent w opracowywaniu strategii zespołu. Odtąd plan każdej gry był oparty na pomysłach Nate’a, któremu Ted zaufał od samego początku, mówiąc ‘spróbujmy’. Agile Coach nie umie i nie wie wszystkiego, ale czy wie, że nie jest sam_a?

Szatnia, coachu!

Kiedy udaje ci się nie wpadać w pułapkę presji super mocy i dzięki temu pomagasz spełniać się innym ludziom, co wpływa korzystnie na zespół, produkt i organizację – co robisz kiedy przestaje być miło? A może zawsze były problemy? Czy oferujesz pomoc? Czy narzucasz pomoc?

Ted Lasso w tej sytuacji odbija piłkę. Przybliżę jednak kontekst – znowu chodzi o Nate’a. Paru piłkarzy lubiło dokuczać, a niekiedy wręcz nękać Nate’a. Kapitan drużyny, Roy Kent, pewnego dnia przyszedł do Teda poskarżyć się na tę sytuację. Zasugerował żeby Ted zajął się problemem, skoro doskonale widzi, co się dzieje, ponieważ jego biuro jest tuż obok szatni: ‚Zamierzasz coś z tym zrobić?’. ‚Nie’, odpowiedział Ted. Wściekły i rozgoryczony Roy wyparował z szatni. To jednak nie koniec tego wątku, bo odmowa przejęcia odpowiedzialności przez Teda tak zapracowała w Royu, że ten wkrótce potem sam zareagował, sprzeciwiając się złemu zachowaniu i kończąc z przyzwoleniem na nie w całym zespole. Co tylko ruszyło lawinę tematów tabu, ale to w innych odcinkach. 

Co tu się wydarzyło? Czyżby ktoś, kto powinien pomagać rozwiązywać problemy – odmówił pomocy? Tak. Skąd Ted wiedział jak odnieść się do pytania Roya? Dlaczego się nie zawahał i nie rozwiązał nadgorliwie problemu? Czy nie dlatego, że jest dobrym obserwatorem i umie słuchać? I czy nie dlatego, że nie boi się odmówić brania odpowiedzialności za sprawy, które są w rękach zespołu? 

Jak często Agile Coachowie spieszą z pomocą i hojnie wytaczają działa rozwiązań, tratując po drodze okazje do samoorganizacji zespołu? Zbyt często. Zamiast tego obserwuj szatnię – metaforyczną przestrzeń relacji w zespole. Zauważ, kiedy potrzebna jest pomoc, spraw żeby zobaczyli to inni i sprowokuj zespół do odważnego uznania i rozwiązania problemu. Nie ustawaj w szukaniu na to sposobów.

 Most z ciastek

W czasie kiedy poznajesz kulturę zespołu, budujesz sieć wsparcia i odkrywasz talenty oraz ośmielasz samoorganizację – co dzieje się w relacji z ‘biznesem’? Czy otwierasz zamknięte drzwi czy czekasz aż same się otworzą?

Jaki przepis ma Ted Lasso na współpracę z biznesem? Albo raczej: jak brzmi przepis na wyborny shortbread, który piecze co parę wieczorów żeby każdego ranka uraczyć nim właściecielkę klubu, Rebeccę? Od pierwszych chwil w Richmond Ted buduje tę relację a ciasteczka są jedynie – przynajmniej na początku – zaskakującym pretekstem do spotkania, z czasem stając się rytuałem krótkich daily między coachem a Product Ownerką. Ted nie hołduje hierarchii ani stereotypom, dlatego przybliżanie spraw zespołu Rebecce jest dla niego kolejnym, równoległym tematem, o który dba. Ted nie zraził się częstym zbywaniem go ani tym, że Rebecca nie zamierzała grać do jednej bramki – za to krok po kroku, a raczej ciastko po ciastku zaczął budować most pomiędzy biznesem a zespołem.

Nie ma wątpliwości, że często najbardziej wymagająca i karkołomna okazuje się współpraca z biznesem – tym samym, który zatrudnił Agile Coacha. Tym bardziej warto otwierać zamknięte drzwi, rozbrajając szkodliwy stereotyp, że najpierw trzeba ,zająć się’ zespołem, bo każdy farmework umieszcza go w centrum uwagi. Bądźcie jednak zwinnymi coachami jak Ted Lasso – stawiając na równoległy i ciągły rozwój relacji z biznesem, nie zaś na waterfallową kolejność zadań. W końcu zespół i biznes powinni grać do jednej bramki.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s